Cách nhận biết dấu hiệu bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản là một trong những bệnh lý về tiêu hóa với diễn biến thầm lặng, kéo dài. Trào ngược dạ dày thực quản có thể tiến triển và để lại những tổn thương nghiệm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Tìm hiểu các dấu hiệu trào ngược dạ dày thực quản giúp bạn có kế hoạch thăm khám và điều trị kịp thời.

  1. Bệnh trào ngược dạ dày là gì?

Trào ngược dạ dày thực quản có tên khoa học là Gastroesophageal Reflux Disease (GERD) là tình trạng axit dạ dày trào ngược lên thực quản.

Trong điều kiện sinh lý bình thường, mỗi khi chúng ta ăn uống, thức ăn đưa từ miệng xuống thực quản, cơ thắt thực quản dưới sẽ giãn ra để thức ăn, các dịch lỏng di chuyển vào dạ dày. Sau đó cơ thắt này sẽ đóng lại. Bệnh trào ngược dạ dày thực quản xảy ra khi dịch dạ dày trào ngược lên gây tổn thương các cơ quan thực quản.

  1. Dấu hiệu nhận biết bệnh trào ngược dạ dày

Khi mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản, bệnh nhân sẽ có những dấu hiệu nhận biết trong thực quản và ngoài thực quản như sau:

 

2.1. Biểu hiện trong thực quản

  • Ợ hơi, ợ nóng, ợ chua

Ợ hơi là hiện tượng có quá nhiều không khí thừa trong dạ dày và sau đó quay ngược trở lại thực quản. Nếu xảy ra thường xuyên thì đây là một trong những dấu hiệu bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Ợ nóng là cảm giác nóng rát vụng thượng vị, dưới xương ức lan lên cổ.

Ợ chua thường đi kèm với ợ hơi và ợ nóng, để lại vị chua trong miệng.

Các triệu chứng trên thường xuất hiện khi ăn no, khi đầy bụng hoặc lúc nằm ngủ, đặc biệt xuất hiện nhiều vào ban đêm.

  • Buồn nôn, nôn

Sự trào ngược của axit vào họng hoặc miệng, kích thích họng miệng gây cảm giác buồn nôn nặng hơn có thể nôn ra dịch vị hoặc thức ăn.

  • Đau tức ngực thượng vị

Khi bị trào ngược dạ dày thực quản, người bệnh có thể có cảm giác bị đau thắt ở ngực xuyên ra sau lưng tuy nhiên không phải do bệnh tim gây ra. Nguyên nhân do axit trào ngược lên kích thích vào các đầu mút sợi thần kinh trên bề mặt niêm mạc thực quản, cơ quan cảm ứng đau sẽ đưa ra tín hiệu như đau ngực.

Nếu đau thắt vùng ngực khó thở này xảy ra với cường độ mạnh khi cúi gập người, nằm xuống cùng 1 số triệu chứng đi kèm liệt kê ở bài viết này thì bạn mắc phải bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản chứ không phải bệnh tim.

  • Khó nuốt

Trào ngược dạ dày thực quản với tần suất lớn gây viêm, sưng tấy, làm thu hẹp đường kính thực quản. Vì thế người bệnh có cảm giác khó nuốt, nuốt vướng ở cổ.

  • Khản giọng và ho

Do dây thanh quản bị tổn thương khi tiếp xúc với axit dạ dày. Người bệnh trào ngược dạ dày sẽ bị khản giọng do dây thanh phù nề, khó nói và lâu ngày thành ho do dịch viêm chảy xuống thanh phế quản.

2.2. Biểu hiện ngoài thực quản

Bệnh cạnh những dấu hiệu xảy ra bên trong thực quản thì người mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản có thể gặp những biểu hiện khác như:

Viêm họng kéo dài, viêm thanh quản, hôi miệng, răng xỉn màu…

  • Miệng tiết nhiều nước bọt

Khi bị trào ngược dạ dày, để trung hòa lượng axit cơ thể sẽ tự tiết ra nước bọt nhiều hơn. Tuy nhiên điều này có thể làm tăng  lượng không khí đi vào dạ dày gây ợ hơi, ợ nóng.

  • Đắng miệng

Trào ngược dạ dày làm cho van môn vị bị đóng mở quá mức. Dịch mật theo đó trào ngược từ tá tràng vào trong dạ dày, theo axit tràn lên thực quản và vào tới khoang miệng gây ra cảm giác đắng miệng. Hiện tượng này thường xảy ra vào sáng sớm khi vừa ngủ dậy

  • Khó thở và hen suyễn

Trào ngược dạ dày thực quản có thể liên quan đến khó thở như co thắt phế quản hoặc nghẹt thở. Nguyên nhân do axit chảy ngược vào thực quản có thể xâm nhập vào phổi đặc biệt là trong khi ngủ gây sưng đường thở. Điều này có thể dẫn đến hen suyễn hoặc viêm phổi. Tổn thương đường thở như vậy thường biểu hiện là ho hoặc thở khò khè.

  • Viêm họng kéo dài, viêm thanh quản

Khi axit trào ngược dâng cao lên vòm họng sẽ làm tổn thương niêm mạc họng và dây thanh quản. Nếu bệnh trào ngược kéo dài sẽ gây thành viêm họng mãn tính với những cơn đau buốt vùng họng và khản tiếng

  • Răng xỉn màu

Men răng có thể bị ảnh hưởng bởi axit trào ngược gây mòn men răng, làm răng trở nên xỉn màu, kèm theo đó hơi thở có mùi hôi.

  1. Nguyên nhân bệnh trào ngược dạ dày

Nguyên nhân gây ra bệnh trào ngược dạ dày thực quản là do cơ thắt thực quản bị yếu hoặc đóng mở bất thường thì sẽ dẫn đến trào ngược dạ dày thực quản. Dung dịch axit từ dạ dày sẽ làm tổn thương đường niêm mạc của thực quản, dẫn tới viêm. Ngoài ra, có các nguyên nhân khác như :

  • Tác dụng phụ của một số loại thuốc chẳng hạn như aspirin
  • Sử dụng chất kích thích và gây nghiện như: cafein, rượu, thuốc lá,…
  • Các bệnh lý nhiễm trùng ở thực quản gây xơ, yếu cơ vòng thực quản hoặc các bệnh lý di truyền, thoát vị hoành…
  • Bệnh lý dạ dày: Các bệnh lý như viêm loét dạ dày, trợt niêm mạc dạ dày, ung thư dạ dàyhay hẹp hang môn vị dạ dày… cũng có thể gây nên bệnh trào ngược dạ dày thực quản
  • Thói quen ăn uống: Ăn quá no, ăn nhiều thực phẩm khó tiêu ( nước có gas, đồ ăn nhanh, trứng, sữa,…) hay đi ngủ ngay sau khi ăn
  • Thừa cân béo phìgây tăng áp lực lên vùng bụng
  • Mang thai
  • Stress
  1. Biến chứng của bệnh trào ngược dạ dày 

Dạ dày là nơi chứa đựng và tiêu hóa một phần thức ăn. Để làm được nhiệm vụ tiêu hóa thức ăn dạ dày tiết ra một axit rất mạnh là axit HCl, axit này giúp hoạt hóa enzym pepsin- đóng vai trò chính trong việc tiêu hóa protein. Chính vì vậy mà bản thân dạ dày có một hàng rào rất kiên cố ngăn không cho các axit và các enzyme quay lại “ăn mòn” dạ dày. Tuy nhiên các cơ quan khác lại không có cơ chế bảo vệ này. Chính vì vậy khi tiếp xúc với dịch dạ dày, niêm mạc nhanh chóng bị tổn thương, ăn mòn, sau đó là phù nề, viêm nhiễm, xơ sẹo và dính, nặng hơn là ung thư. Cụ thể:

  • Loét thực quản: Các vết loét có thể chảy máu, gây đau đớn và khó nuốt.
  • Chít hẹp thực quản: khi tổn thương liền lại có thể để lại sẹo gây hẹp thực quản làm tắc nghẽn đường lưu chuyển thức ăn.
  • Barrett thực quản:là tình trạng mô vảy ở đoạn dưới thực quản bị biến đổi thành mô dạng cột với các tế bào giống như ở ruột (dị sản ruột). Quá trình này là kết quả của sự tổn thương liên tục đến lớp lót của thực quản và nguyên nhân phổ biến nhất là trào ngược dạ dày thực quản. Các tế bào đã bị biến đổi này có thể tiềm ẩn nguy cơ trở thành tế bào ung thư. Do đó, những người bị thực quản Barrett được khuyên nên có nội soi dạ dày định kỳ để theo dõi các dấu hiệu cảnh báo sớm về ung thư.
  • Ung thư thực quản: Một trong những yếu tô gây ung thư thực quản là barrett thực quản. Theo thống kế có khoảng 10% những người mắc barrett thực quản có nguy cơ chuyển biến thành ung thư thực quản

 

Nguồn tham khảo: PKĐK Hoàng Long

Bài viết liên quan

Nghệ thuật phối hợp thuốc PPI trong các bệnh lý tiêu hóa và tim mạch

Kể từ khi thuốc ức chế bơm proton thế hệ đầu tiên được giới thiệu vào năm 1988, nhóm thuốc này đã trở thành lựa chọn đầu tay trong điều trị chứng trào ngược dạ dày thực quản (GERD) và những rối loạn liên quan đến việc tiết acid dịch vị. Hiện nay, nó còn […]

Xem thêm

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng: Vì sao trào ngược dạ dày thực quản lâu khỏi, nhanh tái phát?

PHẦN 1: TỔNG QUAN VỀ BỆNH TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY THỰC QUẢN Những người bị bệnh dạ dày lâu năm hẳn là quen thuộc với cái tên bệnh “trào ngược dạ dày thực quản”. Xin hỏi BS, bệnh trào ngược dạ dày thực quản thường xuất hiện độc lập một mình hay đồng hành cùng […]

Xem thêm

TỶ LỆ CÁC BỆNH NHÂN MẮC CÁC BỆNH LIÊN QUAN ĐẾN TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY THỰC QUẢN ( Gerd ) NGÀY CÀNG TĂNG CAO

Tỷ lệ bệnh nhân mắc bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản (GERD) đang ngày một tăng lên tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc chẩn đoán chính xác bệnh lý này vẫn còn một số thách thức đặc biệt là trong các trường hợp triệu chứng không điển hình hoặc không đáp ứng với điều […]

Xem thêm

TỔNG QUAN BỆNH LÝ TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY – THỰC QUẢN, CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ

TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY- THỰC QUẢN (GERD) 1.Nội dung 1.1. Thuật ngữ và ý nghĩa của hiện tượng trào ngược: Jacson mô tả loét thực quản từ 1924. Mallory – Weiss mô tả loét ở tâm vị do trào ngược dịch vị năm 1932 Winkelstein đưa ra khái niệm bệnh trào ngược dạ dày – […]

Xem thêm

Tổng quan theo dõi pH, Trở kháng thực quản

Tổng quan theo dõi Ph, trở kháng thực quản di động Walter W. Chan , MD, MPH, Harvard Medical School Theo dõi pH thực quản 24h di động có hay không đo trở kháng thực quản là phương pháp phổ biến nhất hiện nay để chẩn đoán trào ngược dạ dày- thực quản. Các chỉ định chính […]

Xem thêm